Menu

10x bijzondere bioscopen en filmhuizen

Laat je verrassen door de films, setting, sfeer en bijzondere details

Wist jij al dat Nederland een bioscoop heeft die in een gevangenis zit? Kijk naar films in een reusachtig koepelvormig gebouw, stap op de boot naar een filmtheater op een eiland of ga in gesprek met filmmakers. Tijdens je bezoek aan deze geliefde bioscopen en filmhuizen valt er veel meer te ontdekken dan alleen de films...

Wist jij al dat Nederland een bioscoop heeft die in een gevangenis zit? Kijk naar films in een reusachtig koepelvormig gebouw, stap op de boot naar een filmtheater op een eiland of ga in gesprek met filmmakers. Tijdens je bezoek aan deze geliefde bioscopen en filmhuizen valt er veel meer te ontdekken dan alleen de films...

Het filmtheater staat erom bekend dat het wordt gerund door studenten

#1. Kriterion, Amsterdam

Kriterion is al 76 jaar een van de populairste filmspots onder Amsterdammers. Het filmtheater staat erom bekend dat het al sinds de opening in 1945 wordt gerund door studenten. Het aanbod bestaat uit voor elk wat wils. Hier tref je dus een gemengd gezelschap. Van arthouse tot de nieuwste Oscar-films en van documentaires tot kinderfilms en klassiekers. Voor kinderen is er in de vakanties vaak een speciaal programma met (knutsel)workshops. Het café is een gezellige plek om na afloop, onder het genot van een bakje chips, na te praten.

Vanaf station Muiderpoort 23 minuten lopen of 12 minuten met de tram. 
Roetersstraat 170, Amsterdam, kriterion.nl

#2. De FilmKoepel, Haarlem

Sinds het begin van 2021 is de Haarlemse Koepelgevangenis omgetoverd tot bioscoop. De FilmKoepel is alleen al vanwege het bijzondere gebouw een bezoek waard. De grote lampen in de foyer zijn honderd jaar oud en komen uit de Londense Midland Bank. Het decor van de James Bond-film ‘Goldfinger’ is geïnspireerd op de Midland Bank. Hier lijkt alles regelrecht uit een filmscene te komen. Op het witte doek kijk je naar de nieuwste arthouse en hollywoodfilms (en alles daartussenin). Maar er is meer… In de toekomst komt er ook een café, hotel en gamemuseum.

Vanaf station Haarlem 15 minuten lopen of 4 minuten met de OV-fiets.
Harmenjansweg 4, Haarlem, filmkoepel.nl

De FilmKoepel is alleen al vanwege het bijzondere gebouw een bezoek waard
Van opera- en balletregistraties als het ‘Zwanenmeer’ tot filmcursussen

#3. Natlab, Eindhoven

In de levendige wijk Strijp-S vind je het Natlab. Je ziet hier de nieuwste films, vaak aansluitend met een Q&A of masterclass. Het programma zit vol met specials, zo kun je op het grote doek regelmatig kijken naar opera- en balletregistraties als het ‘Zwanenmeer’ en filmcursussen volgen. Houd je meer van cabaret en theater? Ook dan zit je hier goed. Ben je op zondag vroeg uit de veren? Dan is ‘ontbijt op zondag’ in het nabijgelegen café onze gouden tip, in combinatie met een filmpje natuurlijk.

Vanaf station Eindhoven 27 minuten lopen of 12 minuten met de OV-fiets.
Kastanjelaan 500, Eindhoven, natlab.nl

#4. Cinema Middelburg, Middelburg

Verborgen in het 17e eeuwse pand de Kloveniersdoelen vind je de kleine maar fijne Cinema Middelburg. Er is één zaal en daarmee is dit de kleinste bioscoop van Nederland. Verrassend: het aanbod is wel breed. Franse drama’s, romcoms, documentaires; elke dag draaien er meerdere arthouse films, die relatief nieuw zijn. Na afloop zit je voor een heerlijke biologische maaltijd goed bij de buren in het restaurant de Kloveniersdoelen.

Vanaf station Middelburg 15 minuten lopen of 5 minuten met de OV-fiets.
Achter de Houttuinen 30, Middelburg, cinemamiddelburg.nl

Elke dag draaien er meerdere arthouse films
Rode pluchen stoelen, sierlijke balkons en een schitterende koepel

#5. Concordia, Enschede

Een bioscoop, theater en expositieruimte ineen; cultuurliefhebbers halen hun hart op bij Concordia. Voor ons springt de zaal in bonbonnièrestijl – die doet denken aan die in het Amsterdamse Theater Tuschinski – met rode pluchen stoelen, sierlijke balkons en een schitterende koepel erbovenuit. Bij Concordia zie je de nieuwste spraakmakende (inter)nationale films, documentaires en jeugdfilms. Elke derde maandag van de maand is er onder de noemer ‘Movies that Matter on Tour’ een film te zien met een actueel maatschappelijk onderwerp. Ter ere van jubilea draaien ze er ook klassiekers als ‘The Godfather’ en ‘Amélie’. Tip: ga langs bij de winkel voor originele cadeaus.

Vanaf station Middelburg 7 minuten lopen of 2 minuten met de OV-fiets.
Langestraat 56, Enschede, concordia.nl

#6. One Planet, Den Haag

Bij One Planet zijn zowel de films als de zaal bijzonder! Op het gigantische koepelscherm – dat de grootte heeft van een half voetbalveld – zie je films over de natuur, cultuur en wetenschap. Door het intense geluid en het brede scherm, voelt het net alsof je je in een andere wereld begeeft. Bekijk verderop de One Planet Expo en leer alles over de ontwikkelingsdoelen van de VN. Ga je mee op deze educatieve en filmische reis?

Vanaf station Den Haag Centraal 17 minuten met de OV-fiets of 3 minuten lopen en 10 minuten met de bus.
President Kennedylaan 5, Den Haag, omniversum.nl en oneplanet.nl 

Ga je mee op deze educatieve en filmische reis?
Op ‘Music Wednesday’ staat een muziekfilm in de schijnwerpers

#7. Cinecitta, Tilburg

Hou je van bioscopen met een verhaal? Dan is Cinecitta in hartje Tilburg een must-visit. In het prachtige statige pand worden al sinds 1904 onafgebroken films vertoond, specifiek in de concertzaal van de Souvenir des Montagnards. Naast de blockbusters zijn er vaak specials met films van lokale regisseurs met aansluitende Q&A’s (‘Een avond met…’), documentaires, filmklassiekers, masterclasses, quizzen en een talkshow. Elke maandagavond krijg je films te zien die pas later op andere plekken draaien en op ‘Music Wednesday’ zet Cinecitta een muziekfilm in de schijnwerpers. Voor de foodies onder ons is een bezoek aan de karakteristieke Ristobar een aanrader. De maaltijden zijn lokaal, seizoensgebonden en bestaan uit ingrediënten die uit de moestuin komen. Geheim van de chef: er zijn speciale tickets voor het restaurant die je kunt combineren met je filmbezoek.

Vanaf station Tilburg 11 minuten lopen of 5 minuten met de OV-fiets. 
Willem III Straat 29, Tilburg, cinecitta.nl

#8. Cinema Oostereiland, Hoorn

Zeg je Cinema Oostereiland, dan zeg je belevenis. Het filmtheater ligt om meteen goed te beginnen aan het water. Leuk: neem een watertaxi vanaf parkeergarage het Jeudje (aan de Vollerswaal) en vaar naar het Oostereiland. Eenmaal binnen in de voormalige gevangenis kun je kiezen uit de nieuwste arthouse films, beroemde klassiekers, jeugdfilms en actuele documentaires. Tijdens het jaarlijkse ‘Cinema aan het Water’ is er een speciaal cultureel programma waarbij het klimaat centraal staat. Heb je zin om langer op het eiland te blijven? Reserveer bij Hotel Oostereiland en overnacht een nachtje in de cel. Een mooi avontuur om later aan je vrienden en familie te vertellen. 

Vanaf station Hoorn 20 minuten lopen of 7 minuten met de OV-fiets.
Krententuin 25, Hoorn, cinemaoostereiland.nl en hotel-oostereiland.nl 

Het filmtheater ligt aan het water
Op naar hartje Delft!

#9. Filmhuis Lumen, Delft

Van Duitse films tot de beste IDFA-documentaires tot een documentaire over (onderbelichte) vrouwelijke regisseurs, voor iedereen die van filmspecials houdt, is het volop genieten bij Filmhuis Lumen. Maandelijks is er de ‘Deutsches Kino’ en een spraakmakende speelfilm of documentaire te zien onder de noemer ‘Movies that Matter’ gecombineerd met een inspirerende gast. Ook zijn er elke dinsdag studentenavonden voor 5 euro per kaartje en worden er kinderfilms en klassiekers vertoond, bijvoorbeeld van Charlie Chaplin. Nog een pluspunt: iedereen tot 27 jaar krijgt hier korting. Op naar hartje Delft!

Vanaf station Delft 13 minuten lopen of 4 minuten met de OV-fiets.
Doelenplein 5, Delft, filmhuis-lumen.nl

#10. Springhaver, Utrecht

De oorsprong van Springhaver gaat terug naar 1977, toen de Utrechtse regisseur Jos Stelling een bioscoop bedacht voor alternatieve films. Zijn kantoor huist nog steeds boven het filmtheater. Europese arthouse films? Hollywood-blockbusters? Je hebt hier genoeg om uit te kiezen. Springhaver dankt zijn naam mede aan de haver dat vroeger om de hoek werd verhandeld. Onder locals is het gezellige café – met nog het oude interieur uit de jaren zeventig – een populaire plek om neer te strijken. Wist je dat Stelling in 1981 de Nederlandse Filmdagen bedacht, de voorloper van het jaarlijkse Nederlands Film Festival? 

Vanaf station Utrecht Centraal 10 minuten lopen.
Springweg 50, Utrecht, springhaver.nl 

De oorsprong van Springhaver gaat terug naar 1977
Rosa Lee Szarzynski

Geschreven door: Rosa Lee Szarzynski

Rosa Lee Szarzynski is dol op cultuur. Jarenlang vormde haar website Cultypleasure haar lust en haar leven. Een blog vol cultuur, van de tofste exposities tot interviews met jong talent. Het enthousiasme spat van de artikelen af, waardoor je zin krijgt om ze te lezen! Tegenwoordig zet ze haar speurneus op het gebied van culturele activiteiten in voor nsfavourites. Volg Rosa Lee haar account @expojunkie op Instagram voor leuke exclusieve tips. Geen expositie gaat meer aan je voorbij.

Bekijk ook
De nieuwste nsfavourites in je mailbox? Meld je aan